Sakarya pancar çiftçisi isyan etti! Ödenmeyen paralar, yüksek fire ve nakliye krizi
Adapazarı Şeker Fabrikası'nın Niğde Bor Şeker'e devredilmesinin ardından Sakarya'daki pancar üreticilerinin sorunları büyüdü. Ödemelerini alamadıklarını belirten çiftçiler, yüksek fire kesintileri ve nakliye sıkıntıları nedeniyle protesto düzenledi. 350 çiftçi ve 80 traktörün katıldığı eylemde üreticiler, verilen sözlerin tutulmasını istedi. Tepkilerin ardından Bakan İbrahim Yumaklı devreye girdi. APEK Başkanı Sabahattin Karasakal, ödeme talimatı verildiğini ve önümüzdeki hafta ödemelerin başlamasının beklendiğini açıkladı.
Sakarya'da pancar üreticilerinin tepkisi büyüyor. Adapazarı Şeker Fabrikası'nın devrinden sonra başlayan sorunlar, çiftçileri sokağa döktü. Üreticiler, ödenmeyen pancar bedellerinin yanı sıra nakliye ve fire kesintilerine de tepki gösterdi.
Traktörleriyle bir araya gelen çiftçiler, yaşadıkları mağduriyetin giderilmesini istedi. Eylemde üreticiler adına konuşan Adapazarı Ziraat Odası Başkanı Ercan Ateş, Sakarya çiftçisinin verilen sözlere rağmen zor durumda bırakıldığını söyledi.
"Sakarya çiftçisi şamar oğlanı oldu"
Adaexpress Haber'e konuşan Ercan Ateş, fabrikanın el değiştirmesinin ardından üreticilerin ciddi sorunlarla karşılaştığını belirtti. Eski sözleşme şartlarının uygulanmadığını savunan Ateş, yaşananlara tepki gösterdi.
Ateş, "Bugün Murat Ülker sattı, Davut Dişli aldı. Sakarya çiftçisi şamar oğlanı oldu. Yaşananlardan son derece rahatsızız. Fabrikamız çalışmaya devam etseydi, Ülker dönemindeki sözleşme şartlarına göre hareket edecektik. Bize eski sözleşmenin bütün şartlarını aynen uygulayacaklarını söylediler. Ancak bugün geldiğimiz noktada verilen sözlerin tutulmadığını görüyoruz" dedi.
Ateş'e göre sorunlar yalnızca ödemelerle sınırlı değil. Pancar teslimi ve tartım işlemlerinde de üreticiler sıkıntı yaşıyor. Özellikle yüksek fire kesintileri çiftçinin gelirini ciddi şekilde etkiliyor.
Pancar üreticisinden yüzde 50'ye varan fire tepkisi
Niğde Bor Şeker Fabrikası'na pancar gönderen üreticiler, yüksek fire kesintilerinden şikâyet ediyor. Ercan Ateş, normal şartlarda yüzde 5-6 olması gereken fire oranlarının bazı üreticilerde yüzde 40-50'ye çıktığını öne sürdü.
Ateş, yaşanan kaybı şu sözlerle anlattı:
"Çiftçilerimiz pancarlarını söküyor, tırlara yüklüyor ve fabrikaya gönderiyor. Ürünler analizden geçiriliyor. Normal şartlarda yüzde 5-6 olması gereken fire oranlarını yüzde 40-50 seviyelerinde gören üreticilerimiz var. Bunun sonucunda tarlada dönüm başına 8 ton ürün alan çiftçinin hesabına 5 ton üzerinden ödeme yansıyabiliyor. Bu da dönüm başına yaklaşık 7-8 bin liralık kayıp anlamına geliyor."
Bununla birlikte Ateş, fiyat farkları ve kesintilerin üreticinin kazancını düşürdüğünü söyledi. Sakarya genelindeki mağduriyetin boyutuna da dikkat çekti.
Sakarya'daki pancar üreticisinin 96 milyon TL mağduriyet iddiası
Sakarya'da yaklaşık 120 bin ton pancar bulunduğunu belirten Ateş, üreticilerin toplam kaybının 96 milyon TL'ye ulaştığını öne sürdü.
Ateş, hesaplamalarına ilişkin şu açıklamayı yaptı:
"Bizim hesaplarımıza göre kilogram başına 700-800 TL eksik para alıyoruz. Sakarya'da 120 bin ton pancar var. Bu rakam üzerinden yaptığımız hesapta toplam kayıp yaklaşık 96 milyon liraya ulaşıyor. Bunu 1000 çiftçiye böldüğünüzde çiftçi başına ortalama 96 bin liralık bir mağduriyet ortaya çıkıyor. Bu paralar çiftçimizin alın teri, emeği."
"Niğde'deki çiftçiye verilen destek Sakarya'ya da verilsin"
Ateş, Bor Şeker'in Niğde'deki üreticilere gübre, tohum, ekim ve söküm avansı sağladığını söyledi. Ancak Sakarya çiftçisinin aynı desteklerden yararlanamadığını öne sürdü.
İki bölge arasındaki uygulama farkına tepki gösteren Ateş, "Niğde'deki kendi çiftçisine gübre vermiş, tohum vermiş, ekim avansı vermiş, söküm avansı bile vermişler. Bizim Sakaryalı çiftçimize ise bir delikli kuruş dahi verilmedi. Oysa bize Ülker dönemindeki sözleşme şartlarını aynen uygulayacaklarını söylemişlerdi. Bizim de beklentimiz verilen sözlerin yerine getirilmesi" diye konuştu.
Ateş, protestoya 350 çiftçinin ve 80 traktörün katıldığını açıkladı. Çok sayıda üretici de şahsi araçlarıyla eyleme destek verdi. Ayrıca sorunların çözülmemesi hâlinde Sakarya genelinde daha büyük bir protesto düzenleyeceklerini söyledi.
Bakan Yumaklı'dan ödeme talimatı: Çiftçi önümüzdeki haftayı bekliyor
Sakarya pancar üreticilerinin sorunları, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın Sakarya ziyareti sırasında da gündeme geldi.
APEK Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifi Başkanı Sabahattin Karasakal, çiftçilerin taleplerini Bakan Yumaklı'ya doğrudan ilettiğini açıkladı. Görüşmede TÜRKŞEKER Genel Müdürü Muhittin Şahin'in de bulunduğunu belirten Karasakal, ödeme konusunda talimat verildiğini söyledi.
Karasakal, Bor Şeker Fabrikası'nın sözleşme gereği pancar ekim döneminde avans ödemesi yapması gerektiğini ancak bu yükümlülüğü yerine getirmediğini ifade etti.
Kooperatif olarak fabrikadan bir talepte bulunduklarını belirten Karasakal, pancar tesliminden 15 gün sonra Sakaryalı üreticilere de Niğde'deki çiftçilerle aynı miktarda avans ödenmesini istediklerini anlattı. Firma yetkililerinin ödeme sözü verdiğini ancak bu sözü tutmadığını da dile getirdi.
Karasakal, Bakan Yumaklı ile görüşmenin ardından şu açıklamayı yaptı:
"Sayın Bakanımıza çiftçilerimizin yaşadığı sıkıntıları ayrıntılı şekilde anlattım. Görüşmede TÜRKŞEKER Genel Müdürü Muhittin Şahin de bulunuyordu. Bakanımız konuya ilişkin gerekli talimatı verdi. Sözleşme gereği bu ödemelerin yapılması gerekiyor. İnşallah önümüzdeki hafta içerisinde çiftçilerimizin paraları ödenmeye başlanacak."
Sakarya pancar üretiminde yeni adres Eskişehir olacak
Görüşmede Sakarya'daki pancar üretiminin geleceği de ele alındı. APEK Başkanı Sabahattin Karasakal, üreticilerin bundan sonraki süreçte Eskişehir'deki Kazım Taşkent Eskişehir Şeker Fabrikası için pancar ekmesi yönünde önemli bir adım atıldığını açıkladı.
Karasakal, önümüzdeki hafta fabrika yönetimiyle resmî protokol hazırlıklarına başlayacaklarını belirtti.
Konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı:
"Bugünkü görüşmemizde TÜRKŞEKER Genel Müdürü Muhittin Şahin Bey de vardı. Sayın Bakanımız gerekli talimatları verdi. Önümüzdeki hafta Kazım Taşkent Eskişehir Şeker Fabrikası ile gerekli resmî protokolleri hazırlayacağız. Böylece Sakarya pancar çiftçilerimiz artık Eskişehir için pancar ekecek. Bu konuda çalışmalarımız devam ediyor."
Karasakal, Bakan Yumaklı'nın Sakarya ziyaretinin kendileri için önemli bir fırsat olduğunu da söyledi. Böylece çiftçilerin yaşadığı sorunları doğrudan aktarma imkânı bulduklarını ifade etti.
Sakarya pancar çiftçisi çözüm bekliyor
Adapazarı Şeker Fabrikası'nın devrinin ardından başlayan sorunlar, Sakarya'da pancar üretiminin geleceğini de tartışmaya açtı. Üreticiler bir yandan ödenmeyen pancar bedellerini bekliyor. Diğer yandan yüksek fire kesintileri ve nakliye sorunlarına çözüm istiyor.
Bakan Yumaklı'nın ödeme talimatı verdiği yönündeki açıklama çiftçilerde beklenti oluşturdu. Ancak üreticiler artık verilen sözlerin yerine getirilmesini istiyor.
Sakarya'da pancar üreticileri şimdi Bor Şeker'in ödeme takvimine ve Eskişehir Şeker Fabrikası ile yapılacak protokole odaklandı. Çiftçiler, bir an önce alacaklarının ödenmesini ve yaşadıkları mağduriyetlerin giderilmesini bekliyor. Önümüzdeki hafta atılacak adımlar, Sakarya pancar üretiminin geleceği açısından da belirleyici olacak.
