65 YILLIK ZANAATIN SON USTALARINDAN: “BENDEN SONRA BU İŞİ YAPAN OLMAZSA…”
Sakarya’da çocuk yaşta başladığı çanta ve valiz tamiri mesleğini 65 yılı aşkın süredir sürdüren 76 yaşındaki Muharrem Selamet, ilerleyen yaşına rağmen işinin başından ayrılmıyor. Ancak yıllarını verdiği zanaatın geleceği konusunda endişe taşıyor. Selamet, kendisinden sonra bu işi sürdürecek bir usta yetişmemesinden yakınıyor.
1950 yılında Kosova’nın Priştine kentinde dünyaya gelen Muharrem Selamet’in Türkiye’ye uzanan hikâyesi henüz 7 yaşında başladı. Ailesiyle birlikte Türkiye’ye göç eden Selamet, Adapazarı’na yerleşti. Henüz 10 yaşındayken amcasının saraçlık mesleğine ilgi duymaya başladı. Deri ve meşinden yapılan eyer, semer ve çeşitli ürünlerin yapımını öğrendi. Böylece zanaat hayatına ilk adımını attı.
1960’lı yılların ortalarında mesleğini geliştiren Selamet, zamanla çanta ve valiz tamirine de yöneldi. Aradan geçen onlarca yıla rağmen mesleğinden kopmadı. Bugün Adapazarı ilçesi Yuvam Sokak’ta bulunan Etçioğlu Pasajı’ndaki dükkânında çalışıyor. Kadın çantaları, okul çantaları ve valizlerin yanı sıra çeşitli deri ürünleri de tamir ediyor.
“SAKARYA’DA BU İŞİ YAPAN ÜÇ KİŞİ KALDI”
Selamet, yıllardır sürdürdüğü mesleğin giderek yok olduğunu belirtiyor. Sakarya genelinde çanta, valiz ve benzeri ürünleri tamir eden kişi sayısının üçe kadar düştüğünü ifade ediyor.
Ancak Selamet’in asıl endişesi mesleğin geleceği. Kendisinden sonra bu işi sürdürecek bir usta yetişmemesinden korkuyor.
Yaklaşık 15-20 yıl önce yanında 2-3 çırak bulunduğunu anlatıyor. Selamet, mesleği öğretmek için gençleri yetiştirdiğini söylüyor. Ancak çırakları zamanla bu işi bıraktı. Daha sonra fabrikalarda çalışmayı tercih ettiler. Böylece yılların bilgi ve tecrübesini yeni kuşaklara aktarmak zorlaştı.
“BU MESLEK BENİMLE BİRLİKTE KAYBOLMASIN”
Selamet, sağlığı el verdiği sürece işinin başında kalmak istiyor. 76 yaşındaki usta, en büyük korkusunun ise yıllarını verdiği zanaatın kendisiyle birlikte kaybolması olduğunu dile getiriyor.
Selamet, unutulmaya yüz tutan mesleklerin yaşatılması için yetkililerin adım atması gerektiğini düşünüyor. Gençlerin bu tür zanaatlara yönlendirilmesini istiyor. Ayrıca usta-çırak kültürünün yeniden güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Aksi halde birçok mesleğin gelecek nesillere aktarılamadan yok olacağına dikkat çekiyor.
“KULLAN-AT KÜLTÜRÜ İSRAFI ARTIRIYOR”
Çanta, valiz ve benzeri ürünlerin küçük arızalar nedeniyle çöpe atılması da Selamet’i düşündürüyor. Usta, bunun büyük bir israfa neden olduğunu belirtiyor. Ona göre tamir kültürünün yeniden önem kazanması gerekiyor.
Fermuarı bozulan veya tekerleği arızalanan çanta ve valizler hemen çöpe atılmamalı. Herhangi bir parçası zarar gören ürünler de kurtarılabilir. Selamet, birçok ürünün küçük bir müdahaleyle yeniden kullanılabileceğini söylüyor.
Günümüzde yaygınlaşan “kullan-at” anlayışının tüketimi artırdığını belirtiyor. Bu anlayışın tamir zanaatlarının yok olmasını da hızlandırdığını ifade ediyor. Selamet, vatandaşlara ürünlerini çöpe atmadan önce tamir seçeneğini değerlendirmeleri çağrısında bulunuyor.
VALİZ VE ÇANTA SAHİPLERİNE USTADAN TÜYO
Selamet, 65 yılı aşkın meslek hayatında edindiği tecrübeleri vatandaşlarla da paylaşıyor. Çanta ve valizlerin kullanım ömrünü uzatmak için düzenli bakım öneriyor.
Özellikle fermuarların yaklaşık 6 ayda bir makine yağıyla yağlanmasını tavsiye ediyor. Bu işlemin mekanizmanın daha rahat çalışmasını sağladığını belirtiyor. Küçük bakımların ürünlerin kullanım ömrünü uzatabileceğini söylüyor.
BİR ZANAAT, BİR ÖMÜR
Muharrem Selamet, çocuk yaşta amcasının yanında öğrendiği mesleğini 65 yılı aşkın süredir sürdürüyor. Bu iş onun için yalnızca bir geçim kaynağı değil. Aynı zamanda hayatının önemli bir parçası.
76 yaşında olmasına rağmen tezgâhının başından ayrılmıyor. Selamet, mesleğine hâlâ ilk günkü heyecanla bağlı olduğunu söylüyor. Sağlığı el verdiği sürece çalışmaya devam etmek istiyor.
En büyük dileği ise yıllar boyunca edindiği bilgi ve tecrübenin kendisiyle birlikte kaybolmaması.
Selamet’in hikâyesi, 65 yılı aşan bir meslek serüveninden daha fazlasını anlatıyor. Çırak yetişmediği için yok olma tehlikesi yaşayan bir zanaatın mücadelesini de ortaya koyuyor.
Bugün bir çantayı, valizi ya da deri ürünü yeniden kullanılabilir hale getiriyor. Aslında yalnızca eşya tamir etmiyor. Aynı zamanda unutulmaya yüz tutmuş bir mesleği yaşatmaya çalışıyor.
