DOA uygulamasında tartışma yaratan görüntü: Market önündeki çuvallar dolusu şişe vatandaşları isyan ettirdi
Türkiye genelinde 1 Temmuz itibarıyla 81 ilde uygulanmaya başlayan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, çevreyi korumayı ve geri dönüşümü artırmayı hedefliyor. Ancak Sakarya'nın Karasu ilçesinde yaşanan bir olay, sistemin suistimal edildiği yönündeki iddiaları gündeme taşıdı.
Olay, Karasu ilçesi Aziziye Mahallesi'ndeki bir zincir markette yaşandı. Alışveriş yapmak isteyen Feride P., evinde biriken yaklaşık 40-50 adet DOA logolu şişeyi de yanında getirdi. Fakat market girişinde çuvallar içinde yüzlerce şişeyi görünce şaşkınlığını gizleyemedi.
"Bu durum diğer vatandaşlara haksızlık"
Feride P., DOA sisteminde bir kişinin günlük en fazla 200 ambalaj iade edebildiğini hatırlattı. Ayrıca bazı kişilerin sistemi adeta bir gelir kapısına çevirmeye çalıştığını savundu. Bunun uygulamanın amacına zarar verdiğini söyledi. Bunun yanında, sırada bekleyen vatandaşların da mağdur olduğunu ifade etti. Yaşadığı duruma tepki gösteren Feride P., düşüncelerini sosyal medya hesabından da paylaştı.
Olay yerindeki başka bir vatandaş da dikkat çeken iddialarda bulundu. İddiaya göre çuvalları getiren kişi sabah saat 08.30-09.00 arasında market önüne geldi. Market açılır açılmaz geri dönüşüm makinesini kullanmaya başladı. Daha sonra aynı vatandaş, elindeki birkaç şişeyi iade etmek istediğini ancak söz konusu kişinin buna izin vermediğini öne sürdü.
Feride P.: "Toplumsal kurallara herkes uymalı"
Adaexpress Haber'e konuşan Feride P., yaşadığı durumu şu sözlerle anlattı:
"Ben sabah 10 gibi alışveriş için girmiştim. Gitmişken evde birikenleri atarım diye yanıma almıştım şişeleri. Her şey devletten beklenmemeli. Herkes kendi kapısının önünün düzenine bakarak hayat yaşamalı. Devlet şunu eksik yaptı, makine yetersiz, yok sınır niye var gibi söylemlerle düzen yürümez. Toplumsal kurallar ne ise herkes her şeye ayak uydurmaya özen göstermeli. Halkımız gerçekten duyarsız, anlayışsız ve empatiden yoksun bir hale geldi. Daha da denecek söz yok sanırım, maalesef."
Sistemin suistimal edildiği iddiaları gündemde
Bazı vatandaşlar, bazı kişilerin uygulamadaki açıkları kullandığını öne sürdü. İddialara göre bu kişiler farklı kişilere ait T.C. kimlik bilgileriyle işlem yapıyor ve günlük iade sınırını aşmaya çalışıyor. Ancak yetkililer, bu iddialarla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Öte yandan bölge sakinleri, geri dönüşüm uygulamasının amacına uygun kullanılmasını istiyor. Bu nedenle vatandaşlar, olası suistimallerin önüne geçmek için yetkililerden gerekli incelemeleri başlatmalarını talep ediyor.
DOA sistemi nedir?
Türkiye, 1 Temmuz itibarıyla 81 ilde Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemini uygulamaya aldı. Sistem, geri dönüştürülebilir içecek ambalajlarının çöpe gitmesini önlemeyi amaçlıyor. Vatandaşlar, DOA logolu pet, cam, alüminyum ve metal içecek ambalajlarını ülke genelindeki iade makinelerine teslim ediyor.
Vatandaşlar, her DOA logolu ambalaj için 1 TL depozito teşvik bedeli alıyor. Sistem, bir kişinin günde en fazla 200 ambalaj iade etmesine izin veriyor. Böylece kurallara uygun işlem yapan bir kullanıcı ayda en fazla 6 bin TL depozito iadesi kazanabiliyor.
Vatandaşlar iade işlemlerini DOA mobil uygulaması üzerinden gerçekleştiriyor. İlk olarak uygulamayla makinedeki QR kodunu okutuyor. Ardından ambalajları tek tek teslim ediyor. Sistem, işlem sonunda ödemeyi dijital cüzdana aktarıyor. Sonrasında kullanıcılar isterse bakiyelerini banka hesaplarına aktarabiliyor, isterse anlaşmalı iş yerlerinde QR kod ile harcayabiliyor.
Çevre için önemli kazanımlar hedefleniyor
DOA sistemi hem vatandaşlara ekonomik katkı sunmayı hem de çevreyi korumayı hedefliyor. Böylece geri dönüşüm tesisleri, ayrı toplanan ambalajları daha kaliteli şekilde geri dönüştürüyor. Ayrıca bu süreç yeni hammadde ihtiyacını azaltıyor, enerji tüketimini düşürüyor ve karbon salımını önemli ölçüde azaltıyor.
Son olarak Karasu'da yaşanan olay, kuralların herkes tarafından eşit şekilde uygulanmasının önemini bir kez daha gündeme taşıdı. Şimdi ise vatandaşlar, yetkililerin konuya ilişkin atacağı adımları ve yapacağı açıklamaları merakla bekliyor.
