İMO Sakarya’dan Taşkın Uyarısı: Geçici Müdahaleler Günü Kurtarıyor
Sakarya’da 28-29 Eylül tarihlerinde etkili olan şiddetli yağışlar, birçok ilçede taşkın ve su baskınlarına yol açtı. Yollar, evler, iş yerleri ve tarım arazileri sular altında kaldı. İnşaat Mühendisleri Odası Sakarya Şubesi, yaşananların ardından taşkın riskine dikkat çekti. Şube Başkanı Semih Uçar, geçici müdahalelerin yeterli olmayacağını belirterek bilimsel verilere dayalı kapsamlı bir planlama çağrısı yaptı.
Sakarya, 28-29 Eylül tarihlerinde şiddetli yağışlarla mücadele etti. Kentin birçok noktasında dereler taştı. Taşkın suları yolları kapattı, evlere ve iş yerlerine girdi.
Yaşananların ardından TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Sakarya Şubesi konuyla ilgili bir açıklama yaptı. Şube, kentteki taşkın riskini azaltmak için kalıcı adımlar atılması gerektiğini savundu.
İMO Sakarya Şube Başkanı Semih Uçar, yaşananları yalnızca aşırı yağışla açıklamanın doğru olmadığını söyledi. Uçar, kentteki taşkın riskini azaltmak için uzun vadeli planlama gerektiğini ifade etti.
Uçar, “Taşkın yönetimi bütüncül planlama ile çözülür, geçici müdahaleler ise ancak günü kurtarır” dedi. Böylece taşkın yönetiminde mevcut yaklaşımın değişmesi gerektiğine dikkat çekti.
Sakarya’da 24 saatte aylık yağışın katları düştü
Meteoroloji Genel Müdürlüğü verileri, yağışın boyutunu gözler önüne serdi.
Ferizli’de 24 saatte metrekareye 150,5 kilogram yağış düştü. Karapürçek’te 143,4 kilogram, Adapazarı’nda ise 133,6 kilogram yağış ölçüldü.
Akyazı’da 129,1 kilogram yağış görüldü. Hendek’te ise 126,8 kilogram yağış ölçüldü.
Bunun yanında Kaynarca’da 111,3 kilogram, Serdivan’da 106,7 kilogram ve Pamukova’da 103,1 kilogram yağış görüldü.
Sakarya’da eylül ayının 1951-2025 dönemindeki ortalama toplam yağışı 53 kilogram seviyesinde bulunuyor. Buna karşın bazı ilçelerde yalnızca 24 saatte bu ortalamanın iki, hatta üç katına ulaşan yağış yaşandı.
İMO, bu rakamların Sakarya’nın karşı karşıya kaldığı meteorolojik riskin boyutunu açıkça gösterdiğini söyledi.
Birçok ilçede taşkın yaşandı
Şiddetli yağış özellikle kırsal mahallelerde ve dere yataklarının çevresinde etkili oldu.
Akyazı Alaağaç Mahallesi’nde su baskınları yaşandı. Su, yerleşim alanlarına ve tarım arazilerine yayıldı. Çatalköprü Mahallesi’nde ise Mudurnu Köprüsü mevkiindeki yol ulaşıma kapandı.
Erenler’de yağışın ardından Yavuz Selim Caddesi ulaşıma kapandı. Ayrıca bazı sokaklardaki evlere su girdi.
Ferizli’de Akçukur, Gölkent, İstiklal, Devlet ve Değirmencik mahalleleri yağıştan etkilendi. Organize Sanayi Bölgesi yollarında da ulaşım aksadı.
Geyve Karaçay Mahallesi’nde yolun bir bölümü çöktü. Karapürçek Kanlıçay Mahallesi’nde ise yollarda hasar oluştu. Bazı noktalarda göçükler meydana geldi.
Karasu Darıçayırı’nda su, ev ve iş yerlerine girdi. Ekipler bölgede mahsur kalan dört vatandaşı botlarla kurtardı.
Kaynarca’da da su baskınları yaşandı. Büyükyanık ve Yeniköy mahallelerinde su, evlerin bodrum katlarına ve tavuk çiftliklerine girdi. Ayrıca bazı araçlar yollarda mahsur kaldı.
Öte yandan Sapanca’nın Kurtköy ve Yanık mahallelerinde yollar kapandı. Bazı köprü geçişlerinde de çökmeler meydana geldi.
İMO’dan dere yatakları için uyarı
İMO Sakarya Şubesi, taşkın riskini azaltmak için dere yataklarının korunması gerektiğini vurguladı.
Şube, taşkın kontrol projelerinde kamulaştırma maliyetlerinin önemli bir sorun oluşturduğunu söyledi. İMO ayrıca ekonomik gerekçelerle dere yataklarının daraltılmasının taşkın güvenliğini zayıflatabileceği uyarısında bulundu.
Semih Uçar, taşkın güvenliği konusunda yalnızca yatırım maliyetlerine bakılmaması gerektiğini söyledi.
Uçar, “Hidrolik kapasite, havza bütünlüğü, taşkın güvenliği ve uzun vadeli işletme ihtiyaçları birlikte değerlendirilmelidir” dedi.
Ayrıca Uçar, taşkın koruma tesisleri için gereken kamulaştırma maliyetlerine dikkat çekti. Bu maliyetlerin merkezi kaynaklarla karşılanmasının önemini anlattı.
Eski altyapı yeni risklere yetmiyor
İMO’ya göre kentleşme, altyapı üzerindeki baskıyı artırıyor. Özellikle geçirimsiz yüzeylerin çoğalması yağmur suyunun akışını değiştiriyor. Değişen yağış karakteristikleri de taşkın riskini büyütüyor.
Bu nedenle geçmiş yıllarda yapılan altyapı tesislerinin günümüz koşullarına göre yeniden incelenmesi gerekiyor.
Dere yatakları, taşkın kanalları, menfezler ve köprü geçişleri güncel verilerle yeniden analiz edilmeli. Ayrıca mevcut taşkın kontrol tesisleri de aynı kapsamda ele alınmalı.
Uçar, “Dere yatakları, taşkın kanalları, menfezler, köprü geçişleri ve mevcut taşkın kontrol tesisleri güncel hidrolojik ve hidrolik veriler esas alınarak yeniden analiz edilmeli” dedi.
Bunun yanında İMO, erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılmasını istiyor. Kurum, taşkın tehlikesini erken fark etmek için izleme sistemlerinin güçlendirilmesini de öneriyor.
Ayrıca risk haritalarının güncellenmesi gerekiyor. İmar kararlarının da taşkın tehlikesiyle uyumlu hale gelmesi önem taşıyor.
“Afet anında değil, öncesinde hazırlık yapılmalı”
İMO Sakarya Şubesi, taşkın yönetiminin yalnızca yağış sırasında yapılan müdahalelerle sınırlı kalmaması gerektiğini söyledi.
Semih Uçar, afetlere hazırlığın kriz başladıktan sonra değil, öncesinde yapılması gerektiğini vurguladı. Uçar, riskleri önceden belirlemenin ve gerekli tedbirleri zamanında almanın önemine dikkat çekti.
Uçar, “Yaşanan taşkınların etkisi anlık müdahalelerle azaltılabilir ancak kalıcı çözüm planlamadan geçiyor” dedi.
İMO Sakarya Şubesi, kamu kurumları ile yerel yönetimlerin birlikte çalışmasını istedi. Bunun yanında üniversitelerin ve meslek odalarının da sürece dahil olması gerektiğini belirtti.
Şube ayrıca Sakarya için bilimsel verilere dayalı taşkın eylem planı hazırlanmasını istedi. Kentin mevcut altyapısının da kapsamlı şekilde incelenmesi çağrısında bulundu.
Sonuç olarak İMO, yaşanan taşkınların Sakarya için önemli bir uyarı taşıdığını söyledi. Şube, kentte geçici müdahaleler yerine kalıcı ve bilimsel çözümlerin hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
